Mười năm sau Brexit: Scotland lại hướng tới độc lập

Edinburgh – 23.06.2026: Mười năm sau Brexit, nghị viện Scotland một lần nữa đưa ra yêu cầu tổ chức trưng cầu dân ý về độc lập. Vào ngày 26 tháng 5 năm 2026, các nghị sĩ đã bỏ phiếu với tỷ lệ 72 trên 55 ủng hộ một đề nghị yêu cầu chính phủ Anh chuyển giao quyền tổ chức cuộc trưng cầu ấy. Thủ hiến John Swinney, Chủ tịch Đảng Quốc gia Scotland (SNP), tuyên bố ông sẽ bắt đầu đối thoại với chính phủ Anh. Các cuộc thảo luận với Thủ tướng Keir Starmer dự kiến được tiến hành trong hai tuần tới.

Chính phủ Anh đã phản ứng ngay lập tức và từ chối tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý mới. Người phát ngôn của Thủ tướng Starmer nhấn mạnh rằng chính phủ Anh không ủng hộ độc lập cũng như không ủng hộ bất kỳ cuộc trưng cầu nào khác. Quan điểm này tiếp tục gây căng thẳng giữa Edinburgh và London.

Bộ trưởng Châu Âu Scotland, Stephen Gethins, nhân dịp kỷ niệm mười năm ngày trưng cầu Brexit, nhấn mạnh tương lai của Scotland nằm trong tư cách thành viên Liên minh Châu Âu. Ông chỉ ra các hệ quả kinh tế và xã hội tiêu cực của Brexit đối với Scotland và khẳng định sự cần thiết củng cố quan hệ giữa Vương quốc Anh và EU, ngay cả khi Scotland muốn có vị thế độc lập.

Phong trào đòi độc lập ở Scotland đã phát triển từ lâu. Vào năm 2014, một cuộc trưng cầu dân ý đầu tiên đã được tổ chức, trong đó 55% cử tri bác bỏ việc tách khỏi Vương quốc Anh. Kể từ đó, SNP nhiều lần yêu cầu một cuộc trưng cầu mới nhằm tạo cơ sở dân chủ cho nguyện vọng chủ quyền của nhiều người Scotland. Tuy nhiên, chính phủ Anh vẫn chưa cho phép điều này.

Bên cạnh Scotland, xứ Wales và Bắc Ireland cũng gia tăng các nỗ lực tìm kiếm thêm quyền tự chủ hoặc độc lập. Trong cuộc bầu cử khu vực tháng 5 năm 2026, đảng khu vực xứ Wales Plaid Cymru đã trở thành lực lượng mạnh nhất trong nghị viện xứ Wales. Ở Bắc Ireland, Sinn Féin dẫn đầu chính phủ và thúc đẩy việc tái thống nhất với Cộng hòa Ireland, làm tình hình chính trị càng trở nên phức tạp.

Những diễn biến tại các khu vực này đặt ra các câu hỏi cơ bản về cấu trúc lãnh thổ và hiến pháp tương lai của Vương quốc Anh. Trong khi London duy trì quan điểm đoàn kết, các nghị viện khu vực đòi hỏi nhiều quyền tham gia và độc lập hơn, thậm chí là ly khai khỏi khối liên bang.

Cuộc tranh luận về độc lập của Scotland và tương lai chính trị của Vương quốc Anh sẽ còn ảnh hưởng lâu dài đến chính trường nước này. Kết quả các cuộc thảo luận được lên kế hoạch giữa Edinburgh và London sẽ rất quan trọng – cả đối với chính trị nội bộ Anh và vị thế của nước này tại châu Âu.